โปรยดอกไม้ต้อนรับพระ; ประเพณีที่สืบเนื่องมาแต่ครั้งพุทธกาล

กิจกรรมทางพระพุทธศาสนาครั้งใหญ่ที่เกิดขึ้นในเมืองไทยช่วงนี้คือ "โครงการธรรมยาตรา เส้นทางพระผู้ปราบมาร ปีที่ 6" เป็นกิจกรรมที่ให้พระจำนวนหลักพันเดินทางธรรมยาตราไปยังสถานที่ต่างๆในจังหวัดที่กำหนดไว้ พัฒนาบำรุงวัด สวดมนต์ เจริญสมาธิภาวนา และการเทศน์สอนธรรมะ โดยได้เปิดโอกาสให้ประชาชนเข้าร่วมด้วยได้ตามต้องการ วัตถุประสงค์ก็เพื่อถวายเป็นพุทธบูชา และบูชามหาปูชนียาจารย์ เนื่องในเทศกาลมาฆบูชา รวมทั้งเป็นการฟื้นฟูศีลธรรมในสังคม อบรมสั่งสอนวัฒนธรรมชาวพุทธให้แก่ประชาชนอีกด้วย รวมระยะเวลาหนึ่งเดือนเต็มๆ ตั้งแต่ 2 - 31 มีนาคม 2561 จัดขึ้นโดย...

1. คณะสงฆ์ 6 จังหวัด ในเส้นทางธรรมยาตรา
2. องค์การพุทธโลก (พล)
3. หน่วยงานทางการศึกษา ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นที่เข้าร่วมโครงการ 
4. โรงเรียน หรือสถาบันการศึกษา ที่เข้าร่วมโครงการ 
5. สหพันธ์รวมใจไทยทั้งชาติ 
6. ชมรมพุทธศาสตร์สากล ในอุปถัมภ์สมเด็จพระมหารัชมังคลาจารย์ 
7. ชมรมรักษ์บวร รักษ์ศีล 5 ปทุมธานี ในอุปถัมภ์พระเทพรัตนสุธี
8. เครือข่ายคณะศิษยานุศิษย์วัดพระธรรมกายทั่วโลก
9. วัดพระธรรมกายและมูลนิธิธรรมกาย

ที่มา:  https://goo.gl/ErJ2Mb

และหนึ่งในกิจกรรมที่ถือว่าเป็นไฮไลท์ของโครงการนี้คือ สาธุชนโปรยกลีบดอกเบญจมาศ (ชื่อในโครงการคือดอกเบญจทรัพย์) เพื่อต้อนรับพระภิกษุที่กำลังเดินผ่านตนไป ซึ่งพวกเขาได้ลงมือปลูกเอง ดูแลเอง ตั้งแต่การเพาะต้นอ่อนลงดิน รดน้ำ จนดอกไม้จากเดิมที่เป็นต้นอ่อน เบ่งบานออกดอกสะพรั่ง แล้วจึงนำไปเด็ดกลีบ แล้วมาโปรยต้อนรับพระ เรียกได้ว่ามีส่วนร่วมตั้งแต่ต้นจนจบ แสดงให้เห็นถึงความตั้งใจ ความทุ่มเท ในการจัดโครงการของวัดพระธรรมกายเป็นอย่างดี ภาพนี้กลายเป็นสัญลักษณ์ของกิจกรรมทางพุทธศาสนาครั้งใหญ่ประจำปี มีประชาชนเข้าร่วมด้วยเป็นหลักพันหลักหมื่น เป็นที่น่าปลื้มใจที่กระแสศรัทธาในพุทธศาสนาในเมืองไทยยังเข้มแข็งอยู่

การต้อนรับพระด้วยการโปรยดอกไม้ เป็นการแสดงความเคารพบูชาต่อพระสงฆ์ที่สืบเนื่องมาตั้งแต่สมัยพุทธกาล ดังที่ครั้งที่พระพุทธเจ้ากับภิกษุสงฆ์เสด็จเดินทางตั้งแต่กรุงราชคฤห์ถึงกรุงเวสาลี ปรากฏในอรรถกถารัตนสูตร ว่า 

ครั้งนั้น พระเจ้าพิมพิสาร ทรงทำพื้นที่ 5โยชน์ ระหว่างกรุงราชคฤห์และแม่น้ำคงคาให้ราบเรียบแล้ว ให้กราบทูลพระผู้มีพระภาคเจ้าถึงเวลาที่จะเสด็จไป  พระผู้มีพระภาคเจ้า   อันภิกษุ 500 รูป  แวดล้อมแล้วเสด็จไป  พระราชาทรงเอาดอกไม้ 5 สีโปรยหนทาง 5 โยชน์เพียงหัวเข่า  ให้ยกธงผ้า  หม้อน้ำและต้นกล้วยเป็นต้น  ให้กั้นเศวตฉัตร 2 ชั้นสำหรับพระผู้มีพระภาคเจ้า ฉัตรชั้นเดียวสำหรับพระภิกษุแต่ละรูป    ทรงทำการบูชาด้วยดอกไม้และของหอมเป็นต้นพร้อมด้วยราชบริพารของพระองค์ ให้พระผู้มีพระภาคเจ้าประทับอยู่ใน  วิหารหลังหนึ่ง ๆ ถวายมหาทาน ทรงนำเสด็จสู่ฝั่งแม่น้ำคงคา 5 วัน ณ ที่นี้  ทรงประดับเรือด้วยเครื่องประดับทุกอย่าง    แล้วทรงส่งสาสน์ไปถวายเจ้าลิจฉวีกรุงเวสาลีว่า  พระผู้มีพระภาคเจ้าเสด็จมาแล้ว ขอเจ้าลิจฉวีทุกพระองค์ ตกแต่งหนทางถวายการรับเสด็จพระผู้มีพระภาคเจ้าเถิด. 

ทางฝ่ายเจ้าลิจฉวีได้ทราบข่าวก็ทำการต้อนรับพระพุทธเจ้ากับภิกษุสงฆ์ผู้เสด็จมาถึงเมืองของตนอีกเป็นสองเท่าของพระเจ้าพิมพิสารเช่นเดียวกัน

นอกจากในยุคพุทธกาลแล้ว การโปรยดอกไม้ยังปรากฏในราวพุทธศตวรรษที่ 3 ยุคของพระเจ้าเทวานัมปิยติสสมหาราชแห่งลังกาทวีป (ประเทศศรีลังกาปัจจุบัน) ถูกบันทึกไว้ในอรรถกถาเวรัญชกัณฑ์ ว่า

ฝ่ายพระเจ้าเทวานัมปิยดิสมหาราชแล จำเดิมแต่วันปาฏิบทแรกแห่งเดือนมิคสิรมาส (คือเดือนอ้าย) ทรงรับสั่งให้ชำระตกแต่งมรรคาตั้งแต่ประตูด้านทิศอุดร (แห่งอนุราธบุรี) จนถึงท่าชมพูโกลปัฏฏนะตามคำของสุมนสามเณร, ในวันที่เสด็จออกจากพระนคร ได้ประทับยืนอยู่ ณ ที่ตั้งศาลาอันมีอยู่ที่ฝั่งสมุทรใกล้กับประตูด้านทิศอุดรนั่นเอง ได้ทอดพระเนตรเห็นต้นมหาโพธิ์ที่กำลังมาอยู่ในมหาสมุทรนั่นแลโดยสมบัตินั้น เพราะอานุภาพของพระเถระ ทรงปลื้มพระหฤทัยเสด็จออกไป รับสั่งให้เอาดอกไม้เบญจพรรณโปรยลงตลอดทางทั้งหมด...

ดอกไม้เป็นของสวยงาม สร้างอารมณ์สุนทรีให้แก่ผู้พบเห็น และถือเป็นของที่ใช้มอบแสดงความรู้สึกดีๆแม้ในปัจจุบันก็ยังเป็นเช่นนี้ ประเพณีโปรยดอกไม้บนเส้นทางให้พระได้เดินเหยียบจึงเป็นการแสดงความเคารพอย่างสูงของชาวพุทธที่สืบเนื่องกันมา และ ณ วันนี้โครงการธรรมยาตราก็ได้นำเอามาใช้ ให้ประชาชนได้แสดงความเคารพเฉกเช่นพุทธศาสนิกชนครั้งโบราณ เป็นการสืบต่อประเพณีที่ดีงามให้สืบต่อไปอีก สำหรับยุคปัจจุบันที่ประชาชนค่อยๆห่างไกลจากพุทธศาสนา กิจกรรมนี้ทำให้ชาวพุทธได้มาใกล้ชิดกับศาสนาอีกครั้ง

ฉากการโปรยดอกไม้ต้อนรับพระในหนังเรื่อง Xuan Zang (Da Tang Xuan Zang) เสวียนจ้าง บุรุษพุทธานุภาพ (2016) 

เป็นความจริงที่ไม่อาจปฏิเสธได้คือแม้ประเทศไทยจะเป็นเมืองพุทธ แต่กิจกรรมใหญ่ๆทางพุทธศาสนาที่รวมใจชาวพุทธทั้งประเทศกลับมีน้อยมาก ส่วนใหญ่แล้วจะเป็นกิจกรรมเล็กตามวัดต่างๆ ไม่ได้เป็นกิจกรรมใหญ่ๆระดับประเทศสักเท่าไหร่นัก

กิจกรรมนี้จึงเกิดขึ้นเพื่อตอบโจทก์นี้ เป็นกิจกรรมฟื้นฟูพระพุทธศาสนาครั้งใหญ่ในประเทศไทย โดยฟื้นฟูศรัทธาของชาวพุทธที่มีในพระพุทธศาสนาให้กลับมาเข้มแข็งเหมือนครั้งบรรพกาล.


อ้างอิง:
อรรถกถารัตนสูตร http://www.84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=25&i=7 
อรรถกถาเวรัญชกัณฑ์ http://www.84000.org/tipitaka/attha/attha.php?b=1&i=1&p=6 
โครงการธรรมยาตรา เส้นทางพระผู้ปราบมาร ปีที่ 6 https://goo.gl/ErJ2Mb
ภาพบรรยากาศต้นเบญจทรัพย์ วันที่ 21 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2561 https://goo.gl/DXyJWx

พิธีอธิษฐานจิตและตัดดอกเบญจทรัพย์เป็นปฐมเริ่ม https://goo.gl/cvrfay

การโปรยดอกไม้ต้อนรับพระสัมมาสัมพุทธเจ้า https://goo.gl/GcxcpV